
Okeyin Tarihçesi
Okeyin çıkış noktasının 13 yy. Çinliler
tarafından oynanan domino olduğu sanılmaktadır.
14 yy. sonlarına doğru Çinliler ile ilişkileri
olan Acemlerin oyunu öğrendikleri ve sıkça
oynamaya başlamaları sonucu, değişikliğe
uğrayarak bu günkü okeyin başlangıcı olmuştur.
Ancak o günkü adı Arapça sıralı taşlar
manasındaki "El Turaft"'dır.
Domino oyununda üzerinde numaraları belirten
noktalar bulunan taşlar oyuncuların ellerinde
saklanırdı. Ancak bu durumdan rahatsız olan
Acemler taşları üzerine koyacakları bir tahta
parçası kullanarak okeyin temelini attılar. Daha
sonra domino taşları üzerindeki sayıları
belirten noktaları gerçek rakamlarla
değiştirdiler. Bir yüz yıl dominonun bu
değiştirilmiş şekli tüm İran Arap ve Fars
diyarlarında oynanmaya başlandı.
15 yy. sonları ve 16 yy. başlarında Türklerle
Arapların ilişkileri sonucu oyun Türkler
tarafından öğrenildi ve hatta saraya kadar
girdi. 17 yy. ortalarında Osmanlı sarayında
eğitim ve sanat konularında uğraşan bir bölüm
olarak kabul edilen Enderun tarafından sıkça
oynanan El Turaft, Enderun hocası Hacı Marufi
tarafından yeniden ele alınarak oynanış şekli ve
kuralları değiştirilmiştir. Daha sonra Hacı
Marufi'nin talebeleri hocalarının bulduğu oyunu
daha da geliştirerek bu günkü okeyi
oluşturdular.
Osmanlı sarayında oyunun bu değişmiş şeklinin
adı El Turaft'dan birbirinin taşlarını anlamak
manasına gelen "Ol Kıraat-ı" seng olmuştur.
Bu söyleniş günümüze gelene kadar değişmiş
özellikle yabancı dil etkileri sonucu Okey adını
almıştır.
Türk Devletlerinde
Okeyin Mazisi
Türkler 15.yüzyıl başlarında Araplar ile
ilişkileri sonucunda okey oyununu öğrendiler.
Okey; bu yüzyılın başlarında Osmanlı saray oyunu
olarak Türk Tarihi sayfalarında yerini almıştır.
Okeyin Tarihçesi, Osmanlıların bu oyunu
oynamasından sonra yazılı metinler ve
minyatürlere kadar taşınmıştır. Ancak bu saray
oyunu, El Turaft adı ile oynanılmaktaydı.
Zamanın Osmanlı Devleti Eğitim ve Sanat konuları
ile uğraşan Edarun bölümü, El Turaf oyunu
üzerinde birkaç değişiklik yapmış ve oyuna yeni
kurallar getirmiştir.
Günümüz Okey Oyunu, Türkler tarafından icat
edilmiştir.
Osmanlı Devleti, sanat ve kültüre çok önem veren
bir devletti. Kurduğu Edarun bölümü, sürekli
olarak araştırma yapar ve halkın kültürünü
arttıracak yayınlar, bilgiler ve sanat dalları
sunardı. 17.yüzyıl başında kesin kurallara
bağlanan okey, günümüzde hala Osmanlı Devletinde
oynanıldığı gibi oynanılmaktadır. Osmanlı kendi
kuralları ile değiştirdiği bu oyunun adını, "Ol
Kıraat-ı" koymuştur.
Ol Kıraat-ı; Osmanlıcada birbirinin sıralı
taşlarını anlamak manasına gelen bir kelimeydi.
Günümüz okey oyunu şuan bilinen ismini, Ol
Kıraat-ı kelimesinin zaman içerisinde değişmesi
sayesinde almıştır. Türkçeye giren yabancı
kelimeler ve Osmanlı Hükümdarlığının tüm Avrupa
ülkelerine yayılması, Türkçeye bir çok yeni
kelime girmesine neden olmuştur. Ol Kıraat-ı
kelimesi de bu zamanda, değişime uğramış ve Okey
adını almıştır.
Okey Tarihi; hakkında bilinen ilk yazılı kaynak
ve minyatürler zamanının Osmanlı Devletine
aittir. Tarihçilere göre okeyin tarihi
başlangıcı, Çin hükümdarlığı ve Acemlerdir.
Ancak tarihçiler okeyin mazisi ve icadını
Osmanlı Devleti olarak kabul etmişlerdir.
Okeyin yaygınlaşması ve Türkler için Okeyin
önemi
Okeyin yaygınlaşması 18.yüzyıl başlarında,
okeyin Osmanlı Saraylarından çıkıp halkın
oynadığı bir oyun olması ile başlamıştır.
Osmanlı Devletinin o zamanlar izlediği
yaygınlaşma politikasının sonucu bir çok farklı
millet Osmanlı sınırları içerisinde yaşamakta ve
bu kültürlerin birleşmesi anlamına gelmekteydi.
Okey; bu yaygınlaşmanın sonucu olarak dünyada
bir çok millet tarafından oynanılmaya
başlanmıştır.
Okeyin mazisi ve tarihçesi bundan sonra farklı
bir boyut kazanmış ve okey tüm dünyaya yayılan
bir oyun olmuştur. Okey Tarihi, Osmanlı
Hükümdarlığı ile bir çok Avrupa ülkesi
tarafından duyulmuş ve bu ülkelerin Osmanlı
devletinden ayrılmasından sonra, bağımsızlık
kazanan devletler tarafından oynanılmaya devam
etmiştir. Bu sayede, günümüzde okey tüm Avrupa
ülkeleri ve başta Türkiye olmak üzere sevilerek
oynanılan bir oyun kimliğini kazanmıştır.
Türk insanı için okey, çok farklı bir anlam
yüklemektedir. Osmanlı kahvehanelerinden
günümüze gelen bu oyun, atalarımızdan bizlere
yadigar bir kültürdür. Dedelerimizin,
babalarımızın kahvehanelerde oynadığı bu oyun,
günümüzde cafeler de, plajlarda sıklıkla görmeye
alışık olduğumuz yaygın bir oyun olmuştur.
Günümüzde Okey Oyunları
Okey; günümüzde internet başta olmak üzere vakit
bulunan her yerde oynanılmaktadır. Tavla ile
beraber Türkiye’de en çok oynanılan oyun olan
okey, gerek gerçek hayatımızda, gerek ise
internette sanal ortamda çok fazla
oynanılmaktadır. İnternette okey odaları her gün
milyonlarca ziyaretçinin akınına uğrarken,
gerçek hayatta özellikle yaz aylarında cafeler
ve çay bahçeleri okey oynayan insanlar ile dolup
taşmaktadır.
Bu kadar yaygın olan okey, internette son halini
almış ve insanlar online okey oyunları ile
sohbet ederek sosyal ağlar kurmuşlardır.
Türkiye’de Facebook, Mynet ve Trnet siteleri
okey oyunları ile beğeni toplamaktadır.
|